Mấy anh ”dạy làm giàu on lai” thường khuyên, văn hoá của ”sờ ta úp” là “say YES”, còn mình thì thường xuyên “say NO”;
chắc vì thế nên mình vẫn nghèo rớt mùng tơi
– Tháng trước mình được đối tác giới thiệu cho một khách hàng “VIP”, mà phải lên Phương án thiết kế trước khi ký HĐ, mình “say no”. Đối tác hỏi mình:
Em có thấy em hơi bảo thủ không? …
– Bữa rồi có chú khách hàng đại gia hẹn mình về văn phòng Bắc Giang để tư vấn; lọ mọ từ HN về từ sớm để kịp giờ hẹn, chờ chú hơn tiếng đồng hồ không thấy chú đâu, gọi chú, chú bảo, “đến nhà tư vấn cho chú”, mình ”say no”. Cháu Khương lại không làm “dịch vụ tại nhà”
– Tuần nào mình cũng phải từ chối mấy lời mời như Ảnh minh hoạ. Vì công ty mình có “TỐP” đâu mà nhận vơ :))) hơn nữa lại là “TỐP lâu đài mini”
– Bữa có khách hàng nữ rất trẻ tìm đến cty mình làm Coffee shop, dự án nhỏ thôi nhưng quá trình làm thì cho team mình nhiều sự tích cực.
Hỏi khách hàng muốn làm style gì, KH bảo “muốn làm style của bên anh”
Ôi! Thế là sự “say NO” thường xuyên của mình cũng có tác dụng!
Hợp và hiểu nhau rồi, thì quá trình làm rất okla, có sự cố thì trao đổi cởi mở và rất nhanh đi đến đồng thuận.
Thời gian gần đây, mình gặp được nhiều KH nice và hợp gu…
Không nhận vơ ”khách không phải của mình”, “dự án không phù hợp với mình”, “cái mác không dành cho mình”… mình nghèo 1 chút để gặp được chủ đầu tư tử tế hơn, công việc vui vẻ hơn!
MÌNH BẢO THỦ VÀ TỰ CAO, nên mình chọn các dự án tử tế, chủ đầu tư tử tế..
p/s: “say NO” suốt, vậy mà vẫn có phút cả nể, yếu lòng nên chọn nhầm thôi thì…,khó quá bỏ qua
Tôi quen một cậu Photographer có tiếng trong giới Nhiếp ảnh kiến trúc. Anh em biết nhau từ vài lần hợp tác trong công việc, lần nào cũng gấp gáp và không theo kế hoạch. Nếu theo Phật dạy: ”Là duyên, có xa cách mấy cũng gặp lại, là nợ, có trốn tránh mấy cũng chẳng thể thoát ra”
Mỗi lần anh em có dịp trò chuyện, chủ đề thường xoay quanh câu chuyện hành nghề của kts, chuyện kinh doanh, quản trị của các văn phòng kiến trúc.
– “Em chỉ cộng tác với những người tử tế!”
Câu chuyện đang rôm rả bỗng lắng lại đôi chút…
Tôi thích việc trò chuyện với cộng sự, đối tác hay khách hàng.
Có câu chuyện như mình được học.
Có câu chuyện cho mình một góc nhìn hoàn toàn mới.
Có câu chuyện khiến mình tự soi chiếu lại bản thân…
Trải qua vài năm làm nghề mà không có tích luỹ về tài chính, tôi tích luỹ được nhiều nhân viên tử tế, cộng sự tử tế, khách hàng tử tế…, vài bài học khi chọn nhầm khách hàng chưa tử tế
Với chủ doanh nghiệp, áp lực kinh doanh khiến việc “được quyền chọn người tử tế để hợp tác” thật lý tưởng hoá và đáng mơ ước!
Tôi là một người kinh doanh nửa mùa, nửa nạc nửa mỡ, nửa muốn bán buôn nửa làm thơ :)))
Bữa đi ăn cỗ cưới cùng chị bạn, trên xe bả bảo:
– Công ty mày làm ăn tử tế khó giàu lắm em!
– Ủa? Alo!
Mình ngạc nhiên vì đang chủ đề tắc đường bả ngoắt sang chuyện kinh doanh.
– Nhìn cái cách mày lái xe là biết!
Bà chị quả quyết, rồi hai chị em phá lên cười :)))
Cái chữ “thật thà” nó hiện trên trán là có thật
Nọ nói chuyện với bạn cũ, bạn bảo:
– Cậu giống sếp tớ, sau sẽ giàu đấy, nhưng
phải già hơn nữa :))) Làm tâm huyết, cố lên, 55 tuổi là giàu :)))
– Ôi :)))
Hôm rồi mình đi học học quản trị. Bình thường mình chẳng bao giờ nghĩ tới chuyện đi học, ghi ghi chép chép, vì còn bận tối mặt tối mũi ở văn phòng. Kỳ này, mình được khách hàng, tặng một khoá học. Chắc bởi, khách hàng doanh nhân, thấy cty mình làm chuyên môn thì tốt, nhưng quản trị thì dở tệ :)))
(*) Một câu thơ trong bài Giới thiệu của nhà thơ Xuân Diệu.
Tôi thấy: việc phác thảo tay, làm mô hình, hay diagram khi thiết kế kiến trúc thực sự màu mè và tốn thời gian.
– Tại sao phải làm mô hình kiến trúc khi các phần mềm 3d mô phỏng quá tốt?
– Liệu vẽ tay có cần thiết khi ta đã quẩy autocad nhanh như đánh chế?
– Làm sơ đồ cầu kì màu mè làm gì? Hãy để công trình lên tiếng!!!
…
Nhưng, “ai biết trước tương lai sau này” :)))
Vẫn là tôi:
– Làm mô hình
– Vẽ phác thảo
– Màu mè diagram các thứ các thứ :)))
…
AE thiết kế có bao giờ thắc mắc:
– Sao mình thiết kế đẹp vậy mà chủ đầu tư méo chịu nghe mình?
– Chủ nhà này gu phèn vãi chưởng! Không đỡ được!
– Sao mình giỏi mà vẫn nghèo?
…
Thật đau thương cho cái nghiệp kiến, khi mà chúng ta cố chấp “bán cái mình có”, chứ không “bán cái khách hàng cần”
…
Sau vài năm mở văn phòng, mấy ae rau cháo theo đuổi đam mê, mình nhận ra một sự thật cay đắng:
“Mình chẳng tìm ra một khách hàng nào cả – người mà có gu, nhiều tiền, cởi mở, thấu hiểu” :)))
Nhiều đêm vắt chân lên trán, trăn trở, cái người khách hàng trong mơ ấy, LÀM SAO để gặp được họ???
Tình cờ mình xem được mấy video dạy sale, vẽ chân dung khách hàng, khách hàng ở đâu mình phải ở đó, làm bạn trước khi bán hàng .. Thật may mắn, mình sớm nhận ra, mấy thứ đó hoàn toàn KHÔNG có chút hiệu quả gì cho nghề này :)))
Cái nghề Kiến trúc, là cái nghề, mà mình không thể tìm kiếm được Khách hàng;
Hai bước để Khách hàng tự tìm tới bạn:
Bước 1: Thiết kế giỏi
Bước 2: Làm màu
Sau khi bạn vừa giỏi nghề, lại vừa giỏi flex, đột nhiên, Khách hàng ùn ùn tới :)))
“Không có một kts giỏi nào, đưa ra ý tưởng thiết kế, và kết thúc ở đó. Một thiết kế tốt đòi hỏi phải lặp lại, nơi chúng tôi kiểm tra ý tưởng, phác thảo và phác thảo lại. Mỗi bản phác thảo hoặc mở ra một dấu vết suy nghĩ mới hoặc loại bỏ những ý tưởng không hiệu quả.” Theo lời của Steven Biersteker trên Linkedin “nếu bạn không thử nghiệm nhiều ý tưởng, bạn sẽ kết thúc với một ý tưởng tồi”..
Việc phát triển ý tưởng từ những phác thảo tay, mô hình hay diagram cũng như vậy. Mỗi một cách nghiên cứu sẽ mang lại cho bạn góc nhìn khác nhau về công trình, để so sánh, đối chiếu và tìm ra ý tưởng tốt nhất. Không chỉ thuận lợi cho việc Khách hàng dễ dàng hình dung, Diagram chính là cách bạn soi chiếu ý tưởng của chính bạn, một cách đơn giản và xuyên suốt.
Hãy thể hiện trực quan và dễ hiểu nhất, để mọi khách hàng đều có thể hiểu ý đồ thiết kế của bạn. Một trong những hiểu lầm tai hại nhất của tôi khi bắt đầu khởi sự văn phòng thiết kế, đó là suy nghĩ rằng, ai cũng dễ dàng tưởng tượng được hình khối hay hình dung được không gian từ bản vẽ 2d. Thực tế, hình ảnh minh hoạ như trên, thật đơn giản để nói rõ ý đồ: – Tách ngôi nhà thành 2 khối: khối chính và khối phụ – Việc tách khối mang lại luồng gió mát hướng Nam vào không gian sân giữa
Ban đầu, tôi định để 2 khối tách nhau hoàn toàn. Sau khi trao đổi với gia chủ, để đi lại thuận tiện hơn, một khối kính kết nối được hình thành. Gia chủ đang băn khoăn giữa KIẾN TRÚC HIỆN ĐẠI hay KIẾN TRÚC BẢN ĐỊA? Tôi tự hỏi: – Sao không phải là cả hai nhỉ?
Tôi muốn thuyết phục gia chủ Phương án TÁO BẠO hơn: – Khối chính cách điệu từ Kiến trúc bản địa, với mái chéo, hiên, hàng cột, mành che nắng – Khối phụ dành cho khách, tương phản, hiện đại, tối giản Một Phương án TÁO BẠO hơn luôn mang lại cho tôi nhiều xúc cảm mạnh mẽ. Kiến trúc như một liều Do_pamine mạnh và gây ngh_iện. Thứ 2 tuần tới, vào buổi Thuyết trình PA, hi vọng với những cảm xúc mạnh mẽ có được, tôi sẽ thuyết phục được gia chủ.. – – – – – – – – – – – – – – – – Công trình: Nhà mẹ Định Diện tích khu đất: 1200m2 Địa điểm: Hà Tĩnh Thiết kế: S.LA architecture Năm: 2024 Diagram: Nguyễn Thanh An
Thường là tuần một lần, mình lại chạy HN-BG để tư vấn nhà nhà cửa cửa cho khách hàng ở địa phương; Cảm giác, kiểu bác sĩ từ bệnh viện trung ương về tuyến tỉnh thăm khám; Khác cái là, bác sĩ HN thì uy tín, còn mình về quê thì không :)))
Ở HN, văn phòng mình có chút tên tuổi, được lựa chọn khách hàng, tư vấn cũng rất gì và này nọ.
Về BG, mình tư vấn thua thợ, thua ông bác họ, thua chú hàng xóm, thua sale thiết bị
Năm kia, vẽ cho nhà thằng bạn, tủ bếp hút mùi âm tủ; Thế quái nào, sale thiết bị tư vấn cho nhà bạn quả máy hút mùi kính cong; Nhìn kiểu, ông bụng phệ mặc croptop :))), mình ngạc nhiên không thốt lên lời
Nọ vẽ cái nhà phố, chủ nhà tự thuê cai xây, thấy chỉnh sửa tùm lum vì thợ bảo, “ở đây không ai làm như bản vẽ cả”!?!
– – – – – – – – – – – – – – – –
Lúc mới mở văn phòng ở BG, anh em mình cũng bàn bạc nọ kia, cũng đặt nhiều kỳ vọng:
Phải giữ team thiết kế ở HN, “bếp trung tâm”, để chất lượng thiết kế đồng đều, ở mức tốt hơn ở địa phương.
Cũng tự giảm giá thiết kế đi, khá nhiều so với đơn giá của chính bên mình tại HN, cho phù hợp thị trường.
Rồi, đếm cua trong hang, mình thiết kế xịn hơn, giá lại hời, nhiều công trình sẽ mọc lên, xây dựng quê hương BG giàu và đẹp
Kết quả, thua lấm lưng trắng bụng! Thiết kế ra thực tế đa phần bị biến dạng, méo mó, bởi vô vàn những tư vấn “có tâm” của những người không “có tầm”…
– – – – – – – – – – – – – – – –
Một trong những nghệ sĩ vĩ cầm lừng danh nhất thế giới, Joshua Bell, chỉ kiếm được vỏn vẹn …32,17 đô, khi chơi vĩ cầm trong một ga tàu điện ngầm ở Washington (Ảnh dưới comment).
Anh ta vẫn chơi với một chiếc violin trị gia 3,5 triệu đô, như ở buổi hoà nhạc trước đó 2 ngày, giá vé 100 đô mỗi ghế ngồi.
– – – – – – – – – – – – – – – –
Mình đã lường trước sự khó khăn, khi tiếp cận một thị trường mới, mà vẫn choáng váng. Việc “educate” thị trường mang lại trải nghiệm thật phũ phàng.
Tất nhiên, nếu để chọn lại, mình vẫn mở thêm Văn phòng ở BG.
Mình có những cộng sự nice, mà mình tin rằng có thể làm được nhiều thứ khác.
Mình có thêm nhưng khách hàng hiểu giá trị của thiết kế, ít thôi, nhưng chất!
Với, “ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ, sẽ dành phần ai?” :)))
– – – – – – – – – – – – – – – –
Giảm một chút kỳ vọng đi, về văn phòng BG, thong thả, bình yên.
Mình có một ông anh họ, làm kinh doanh, rất nhiều ý tưởng táo bạo! Đợt mình sinh viên, ổng đang học đại học năm cuối, bỏ, mở công ty “cho thuê người yêu” Tết về nói chuyện với mình, mình còn tưởng ổng đùa. Mãi sau thấy mặt ổng trên báo chí, kinh doanh mô hình lạ lùng, cũng lắm drama; ơ hoá ra là thật!
Đợt mới thành lập S . LA, loay hoay không biết làm sao để marketing, tìm kiếm khách hàng; nhớ ra ông anh hay lên báo, mình gọi hỏi ổng, xem book báo làm sao. Ổng bảo, không cần book đâu, mô hình của anh nó lạ nên báo họ tự viết, tự phỏng vấn đấy; mình bán tín bán nghi…
2018 S . LA làm Raincoat house, công trình đầu tay, nhưng mãi đến 2021, bên mình mới chụp một bộ ảnh công trình đàng hoàng. Cũng theo mấy kts tiền bối, thần tượng, mạnh dạn gửi Archdaily xem có được duyệt không; Mấy anh em hồi hộp chờ đợi, sung sướng vỡ oà vì công trình mình làm được đăng tải. Hôm sau, rầm rầm các báo chủ động inbox xin bài, có báo Việt Nam, có bên Úc, có lời mời công trình vào sách…
Không chỉ là sự ghi nhận, khiến ae mình tự tin hơn, mình chợt nhận ra một cách marketing 0 đồng: sản phẩm đẹp, độc đáo, tự khắc lan toả.
2022, Habi house, được để cử Ashui Awards, video 4 triệu view tiktok, VTV3 Nét xanh gửi lời mời. Cảm giác công trình của mình, được giới chuyên môn công nhận, vẫn chạm được vào số đông, phê! Mình được tiếp thêm niềm tin rằng, có thể cân bằng giữa làm nghề và kinh doanh…
Năm nay, nếu may mắn, văn phòng mình lại có 3,4 công trình lên báo Tây
– – – – – – – – – – – – – – – –
June house – Nhà tháng 6, được giới thiệu trên Archello.
Bài toán CON GÀ – QUẢ TRỨNG với một văn phòng kiến trúc.
Rất nhiều bạn kts trẻ, mới mở, hoặc sẽ mở một văn phòng kiến trúc, lăn tăn về bài toán “con gà”, “quả trứng”.
– Văn phòng mới, chưa có portfolio, dày dặn kinh nghiệm, liệu khách hàng có dám trao ngôi nhà của họ cho bạn thử?
– Nhưng, không có khách hàng trao cơ hội, bạn chẳng có công trình nào để tích luỹ kinh nghiệm và thương hiệu cả?
Ở bài viết này, mình sẽ kể cho các bạn về “quả trứng” của mình, mình đã bắt đầu thực hành kiến trúc mảng nhà ở như thế nào.
– – – – – – – – – – – – – – – –
Mình đã không bắt đầu ở vị trí triển khai, mà làm “chủ trì thiết kế”, ngay công trình đầu tiên :)))
Minh hoạ cho bài viết, ảnh dưới, thông tầng một ngôi nhà phố, mình thiết kế từ 2015, mới được cải tạo lại đôi chút. Đây gần như là công trình nhà ở đầu tay của mình, và người trao cơ hội cho mình, không ai khác, là cô ruột mình. Với cô, một nước cờ mạo hiểm, vì trước đó, mình không làm thiết kế mảng nhà ở, portfolio hoàn toàn trắng trơn. Với mình, không tự tin, ban đầu, mình giới thiệu cho bạn mình; không hiểu sao, cô mình vẫn muốn mình trực tiếp vẽ, ok, làm!
– – – – – – – – – – – – – – – –
Thật dễ dàng để có công trình đầu tay?
Không các bạn ạ! Mình đã mâu thuẫn với gia chủ và hội đồng thẩm định của gia chủ, và bỏ rơi công trình đầu tiên của mình :)))
10 năm trước, ở tỉnh lẻ, thông tầng là cái gì đó thật lãng phí; phòng master cũng không cần khu thay đồ; tại sao sen tắm lại không để ở giữa? phòng khách – bếp sao lại liên thông? Sao phòng khách không ở phía trước?
Mình đã thuyết phục được cô mình, nhưng không đủ uy tín và kiên nhẫn để thuyết phục hội đồng thẩm định đại gia đình nhà mình, nên:
Xây móng xong rồi, chú út mình bảo:
– Chị đừng làm theo thằng Khương vẽ, phá cái móng đi, em bù tiền làm lại!
Chú hai mình bảo:
– Mày có giỏi, đi thiết kế cho người ngoài, kiếm tiền.
Hôm về nhà, đang và bát cơm, mình không nuốt nổi, đặt đũa rồi đi Hà Nội, tủi thân. Bố mình bảo:
– Mày vẽ cho cô Hảo cái nhà gì, nhà không giống cái nhà, nhà không ở nổi; cho mày ăn học phí cơm phí gạo!
Mình tủi thân, và giận, vì chuyên môn và tâm thuyết bị phủ nhận. Mình đã không về công trình từ phần thô, mặc cho thiết kế bị chỉnh sửa chỗ nọ chỗ kia, buông!
…
3 tháng sau, bố mình gọi:
– Hôm nào về qua nhà cô Hảo, sơn sắp xong rồi, mọi ng cũng khen, nhà sáng sủa!
Thật may, khối nhà không bị thay đổi nhiều. Cô mình dạy học, mình đã chia ngôi nhà thành 2 khối, khối để xe và phòng học ở phía trước, khối nhà ở 3 tầng ở phía sau.
Về cơ bản là ổn, nhưng không đủ, để mình có một công trình viral!
– – – – – – – – – – – – – – – –
Chẳng có “quả trứng” nào nở ra cả “đàn gà”
Kể cả sau này, khi có đôi ba công trình “viral”, mình cũng không có nhiều khách hàng tìm đến như kỳ vọng. Mình nhận ra, chẳng có “quả trứng” nào nở ra cả “đàn gà” cả.
Vậy nên, mình luôn muốn làm một “quả trứng” tốt nhất, đẹp nhất! Rồi nó có bị méo đi một chút, bởi những lý do mình không làm chủ được, thì mình vẫn có một chút tích luỹ ở đó: Kinh nghiệm, trải nghiệm, động lực, sự tự tin… Cũng giống như một cầu thủ ở đội trẻ, đá tốt, được đôn lại đội một; có cơ hội vào thay người, đá tốt, được vị trí đá chính…
Quay lại “Nhà cô Hảo”, mình không có công trình chất lượng cao, được lên báo, nhưng được gia đình công nhận hơn. Sau này, công trình nào cũng vậy à, cũng phải đấu tranh, quyết liệt; mình học được cách không dỗi, khi người khác không cùng quan điểm với mình.
Mình không rõ, ở ngành nghề nào đó, có thể thành công đột biến; với nghề kiến, mình tin rằng:
[Hành trình khởi nghiệp của mình] TIỀN ĐÂU MÀ LÀM?
Mình đã bắt đầu khởi nghiệp một văn phòng kiến trúc năm 2018, và một startup công nghệ – làm số hoá kiến trúc nội thất năm 2019;
từ bàn tay trắng?
Không các bạn ạ :)))
Thường các câu chuyện từ “Zero to Hero” luôn cuốn hút mọi người, vậy nên, cốt truyện của các boss nghe quen quen nhỉ :)))
Mình không bắt đầu từ Zero, mình bắt đầu từ “sổ đỏ của bố mẹ mình”
…
Sau vài năm mất nhiều “học phí”, theo mình, để thành công, nguồn lực rất quan trọng khi khởi nghiệp:
1. Nguồn lực về tài chính
2. Nguồn lực về kiến thức
3. Nguồn lực về kết nối
4. Nguồn lực về uy tín
Mình nhận ra, cty mình đi rất chậm, bởi vì, mình chỉ có một chút ở số 1: tích luỹ một chút, gia đình họ hàng cho vay mượn một chút; số 2: có kinh nghiệm đi làm vài năm ở cả môi trường nhà nc và doanh nghiệp rồi; Trước khi mở cty, mình làm quản lý thiết kế tại một doanh nghiệp làm chuỗi, vậy nên, hoàn toàn không có một chút kết nối hay uy tín nào ở mảng nhà ở, thật khó để tìm kiếm khách hàng
Làm thế nào để vượt qua bài toán “con gà – quả trứng”?
(Mình sẽ chia sẻ ở bài viết sau).
May mắn, mình được gia đình tin tưởng, nên còn tiền để duy trì cty trong thời gian đầu ít job…
Tuần trước, mình có cafe chia sẻ với Huy – một kts tài năng, muốn tham khảo vài góc nhìn của mình cho văn phòng mới của Huy. Mình đã rất chân thành, show hết những thuận lợi, may mắn, sai lầm của mình khi khởi nghiệp kiến trúc.
Cả 4 nguồn lực mình nói ở trên, cũng sẽ tích luỹ được dần dần, và thúc đẩy lẫn nhau. Cơ mà, nếu bắt đầu từ số 0, hay số 1, theo mình, quan trọng nhất vẫn là “Dũng khí”
