Cách bố trí MẶT BẰNG CÔNG NĂNG cho căn hộ ĐẬP THÔNG 270m2
– – – – – – – – – – – – – – – –
Năm 2000, bố mẹ mình xây nhà, dĩ nhiên, không có Kiến trúc sư thiết kế hay Kỹ sư thi công gì cả. Ông nội và bố mình (một người làm ngành kiểm lâm, một người chuyên môn kế toán) vẽ mặt bằng, chú cai xây tên Hồng, gần như thầu cả dãy phố nhà mình, các căn đa phần giống giống nhau: nhà ống, cầu thang giữa, 2 phòng 2 bên, tối và bức bí…
Vài năm một lần, bố mẹ mình lại “tiểu phẫu” một chút, đập bớt tường ngăn chỗ này, bít cửa sổ chỗ kia…, nhưng cũng không cải thiện được nhiều, vì công năng ban đầu quá nhiều bất cập.
Điều gây khó chịu nhất với mình trong quãng 7 năm học trung học ở nhà, là mình có phòng riêng mà như không. Lúc đó không hiểu bố trí kiểu gì, hoặc có cách gì khác không, mà đi vào phòng thờ sẽ phải đi qua phòng ngủ của mình. Thành ra, bố mẹ thường xuyên đi qua đi lại, mình không bao giờ có sự riêng tư cần thiết.
Sau này, khi được thực hành kiến trúc, mình mới biết, vấn đề này gọi là “XUNG ĐỘT GIAO THÔNG”, và lời giải là rất dễ với kts.
Có lẽ vì sự khó chịu kéo dài, mà trong các thiết kế của mình sau này, SƠ ĐỒ GIAO THÔNG trong mặt bằng, hay trục đứng đều phải rõ ràng và mạch lạc.
– – – – – – – – – – – – – – – –
Mình “dị ứng” với kiểu thiết kế chỉ quan tâm đến hình thức sao cho nịnh mắt, mà lờ đi phần giao thông, công năng.
Cùng với mặt bằng gộp 4 căn như này, mình được chứng kiến một thiết kế rất kém, nhiều diện tích chết, tốn nhiều diện tích cho hành lang…(Ảnh phóng viên hiện trường chụp lén được dưới comment). Mình đồ rằng người thiết kế, chẳng thèm tính toán công năng CHUNG – RIÊNG như nào, giao thông đi lại ra sao, mà cứ phóng chuột vẽ bừa. Thật tiếc cho căn hộ, vì việc gộp 4 căn tạo ra nhiều ưu thế về diện tích và mặt thoáng mà vẫn bức bí, lãng phí nhiều diện tích; tiếc cho gia chủ vì không tìm được đơn vị tư vấn tử tế, mà có khi, chỉ vì tiếc phần tiền thiết kế cao hơn bằng giá mua 1-2m2 sàn…
– – – – – – – – – – – – – – – –
Tham khảo từng ảnh: Cách mình Phân tích hiện trạng, các bước mình làm để thiết kế một căn hộ đáng gọi là “sky villa” như CĐT quảng cáo.
Một căn hộ lớn được gộp lại bởi 1 căn 3 ngủ (số 2), 2 căn 2 ngủ (số 1,3), 1 căn 1 ngủ (số 4).
Gia chủ gồm 2 vợ chồng, 3 con nhỏ đang ở trong một căn biệt thự đảo gần đó. Anh chị muốn chuyển chỗ ở từ villa lên căn hộ để các thành viên trong gia đình có thể sinh hoạt cùng trên một sàn.
Một trải nghiệm hay ho với team thiết kế bên mình, bởi ngôi nhà cũ rất thoáng, đẹp , nhưng các tầng “hơi rộng quá, & nhiều chỗ chill, nên khó gắn kết các thành viên gia đình” – theo lời gia chủ :)))
PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG:
ƯU ĐIỂM:
– 270m2 là diện tích sàn rộng rãi so với gia đình 2 thế hệ
– Căn hộ sẽ có tới 3 mặt thoáng, hướng Bắc, Đông, và Nam
– Căn nhỏ nào cũng có ban công, view thoáng, căn 1 & 3 view trường học của mấy đứa trẻ. Tụi nhỏ có thể đi bộ đi học và đi bộ về mà không cần người lớn đưa đón.
NHƯỢC ĐIỂM:
– Bị sảnh thang chia cắt thành 2 khối, khối bên trái (căn 3+4), khối bên phải (căn 1+2).
– Tường biên các căn hộ giật cấp nhiều, nhiều góc ziczac
– Phụ thuộc vào cột kết cấu, trục hộp kỹ thuật, trục thoát nước
HƯỚNG THIẾT KẾ:
– Do hiện trạng khá ziczac rồi, nên mình sẽ cố gắng phân chia không gian theo lưới cột/ tường hiện trạng.
– Các phần không vuông vắn sẽ cắt thành không gian phụ, để dành các phần lục lạc cho công năng chính.(6)
– Nương theo hiện trạng khiến việc cải tạo tiết kiệm và giảm rủi ro không đáng có
SẮP XẾP CÔNG NĂNG THEO THỨ TỰ ƯU TIÊN:
Nhiều bạn thiết kế trẻ uỵch cái vẽ luôn, nể trí nhớ tuyệt vời của các bạn
Mình thì khá “tốn giấy nháp” để liệt kê các công năng cần có và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên.
– Các công năng chính
– Các công năng phụ trợ
– Các công năng phụ
Và
– Công năng giao thông, khoảng đệm
Tại sao phải liệt kê: đỡ quên, đỡ nhầm, phát hiện ra có cái gì thiếu không, thừa không…
SẮP XẾP CÔNG NĂNG THEO SƠ ĐỒ GIAO THÔNG:
Phần chính của bài viết hôm nay, cực kì quan trọng nếu bạn không muốn sự bất tiện kéo dài:
– Lối đi cắt qua mặt người xem tivi?
– Giày dép luộm thuộn vì nhà không có sảnh vào + tủ giày?
– Đi chợ về diễu hành qua phòng khách để vào bếp?
– Hoặc như “pain point” của mình, đi qua phòng ngủ để vào phòng thờ?
Hãy dành nhiều thời gian suy nghĩ hơn về nó, phòng nào nên ở gần phòng nào, đi qua phòng nào sẽ đến phòng nào.
Nên vẽ ra ở dạng bong bóng, nguyên tắc rất đơn giản:
Đi từ CHUNG tới RIÊNG, để tránh những “xung đột giao thông”.
Việc đi ngược logic sẽ khiến căn hộ “sky villa” của nhà bạn nhìn như “dãy trọ”, với hành lang hẹp và dài
Kết nối các bong bóng công năng lại, ở ảnh tiếp theo…
Ban đầu, gia chủ hình dung khối 2 căn bên trái sẽ để ở, khối 2 căn bên phải để sinh hoạt chung. Mình chắc rằng sẽ không đủ diện tích cho 4 phòng ngủ cùng ở bên trái. Hơn nữa, việc nhét tất cả phòng riêng vào một bên sẽ khiến khối trái đặc & phát sinh hành lang rất sâu để tiếp cận các phòng phía trong. Sơ đồ bong bóng cùng logic giao thông mình vẽ khiến gia chủ thay đổi định hướng ban đầu.
Nếu mọi người để ý, logic CHUNG-> RIÊNG được sử dụng triệt để ở các căn hộ chung cư nhỏ để tối ưu diện tích. Bước vào căn hộ luôn là sảnh/ khách + bếp, cần ít hành lang để di chuyển vào các phòng ngủ.
Việc khối trái vẫn còn “không gian trống” mở ra một cơ hội để lưu thông gió tự nhiên tốt hơn. Các phòng đều tiếp cận được đầu đón gió vào và có cửa để gió ra.
Mình đặt phòng khách và bếp ở phía Đông Nam, để căn hộ được hưởng nhiều nhất lợi thế của khu đô thị xanh.
Cách mình giải quyết các bài toán trong thiết kế này:
1. Công năng -> Giải quyết bằng Sơ đồ giao thông
2. Thông gió, ánh sáng -> Hãy vẽ Sơ đồ thông gió, ánh sáng
3. Sự phù hợp hiện trạng với 1 job cải tạo -> Cùng phân tích kỹ ưu điểm, nhược điểm & các lưu ý
Một căn hộ ưu tiên không gian chung. Thiết kế phòng ngủ không có bàn học kéo 3 bạn nhỏ ra khỏi phòng, cùng học và chơi trong thư viện mở của gia đình…