Ý tưởng hình thành một ngôi nhà mái Việt
——————————————————
Mình không bao giờ áp đặt hình thái kiến trúc của ngôi nhà, trước quá trình tư vấn thiết kế.
Ngôi nhà vuông tròn như thế nào, là do tự nó.
. Khu đất ưu nhược điểm ra sao
. Yêu cầu của gia chủ về công năng và vận hành
Việc đóng đinh về hình thức trước, rất dễ dẫn tới trường hợp, “đẹp mà không đẹp”.
Ví dụ:
. Một lâu đài kiểu cổ điển thì cần khu đất nhiều ha, thay vì nằm lọt trong phố
. Indochine style đẹp ở khách sạn Intercon, nhưng sẽ không đẹp ở căn hộ chung cư nhỏ của bạn
Vì vậy, việc chọn luôn nhà tôi mái Nhật, nhà tôi mái Thái, thực sự đã sai logic ngay từ đầu.
Chưa kể, hình thức ngôi nhà có liên quan chặt chẽ tới khí hậu ở địa phương:
. Như các nước hàn đới, tuyết rơi thường xuyên, mái nhà cần dốc để tuyết không bị đọng dày trên mái
. Các ngôi biệt thự Pháp cổ ở nước ta, cũng được họ điều chỉnh nhiều so với chính kiến trúc Pháp, để phù hợp với khí hậu nhiệt đới gió mùa Việt Nam
——————————————————
Quay trở lại với bài viết, ở công trình này, mình sẽ chia sẻ:
. Cách mình hình thành Ý tưởng cho một ngôi nhà mái Việt
. Tại sao lại là mái Việt?
(Xem thêm trong từng ảnh)
I. Đề bài:
Gia chủ tìm tới mình, khi đã có bản vẽ mặt bằng phía bên tay trái.
Với người thiết kế thì, đây là điều tốt. Mình thích làm việc với các gia chủ đã hiểu rõ nhu cầu của gia đình, thay vì đang thiết kế rồi, còn mông lung không biết sẽ cần gì.
1. Công năng:
Nhà cho ông bà đã nghỉ hưu, con cháu thi thoảng về chơi.
Nói thì ngắn vậy nhưng đề bài có 2 tá yêu cầu về công năng và phong thuỷ:
– Tổng mức đầu tư hạn chế
– Phòng thờ không được đi lại phía sau
– Phòng thờ không được giáp phòng sinh hoạt nào cả
– Phòng thờ cần lấy được gió đông
– Hướng ban thờ bếp, hướng giường
…
Rất nhiều yêu cầu, khiến mình cho rằng:
. Hoặc sẽ vô nghiệm
. Hoặc không thể có cách giải hay với đề bài này
Ban đầu, mình đã từ chối, nhưng gia chủ cũng nhiệt tình và có sự nhượng bộ, đề bài cởi mở hơn.
Cũng tiếc rẻ lô đất đẹp, và ngứa nghề, vì mặt bằng cũ nhiều nhược điểm quá…
2. Hình thái ngôi nhà:
Hình thái ngôi nhà bắt đầu tư mong muốn của gia chủ: về một căn nhà hướng Đông, thay vì mặt trước chính Bắc.
Mình ủng hộ nhiệt liệt! Rõ ràng, nhà hướng Đông tốt hơn rất nhiều. Nhà bắc bộ xưa, các cụ toàn chọn hướng Nam hoặc Đông Nam.
Ở thiết kế cũ, ngôi nhà cũng để được sân phía Đông, nhưng không đáng kể. Mặt bằng thì đủ công năng, nhưng tới khi lên hình khối, gia chủ mới thấy sai sai và quyết tâm làm lại thiết kế.
Cần phải nói thêm, ở bài viết này, mình so sánh 2 PA để thấy tư duy nhất quán và logic trong cách thực hiện thiết kế của mình, chứ không có ý chê bản thiết kế cũ hay người vẽ. Bởi quá trình làm việc khác, yêu cầu từ gia chủ khác, thứ tự ưu tiên khác…
II. Ý tưởng:
1. Khoảng sân giữa
Mình cho rằng, một thiết kế tốt, cần có sự nhất quán khi bắt đầu ý tưởng và triển khai.
Ở bản thiết kế ban đầu của gia chủ, khối nhà quá đặc. Mình thấy nó không phù hợp cho một ngôi nhà sum vầy nhiều thế hệ. Cần có khoảng sân cho ông bà thư giãn, cháu chắt chạy nhảy dịp lễ tết, nghỉ hè.
Mình nghĩ đến một khoảng sân giữa và hàng hiên.
2. Tính đối xứng
Việc gia chủ coi trọng gian thờ, khiến phương án phòng thờ đối xứng, vô cùng hợp lý. Một phòng thờ hoàn toàn trang trọng, với tầm nhìn ra sân giữa, bình phong, lục bình hai bên…
Dành lời khen cho ông em Vinh, với ý đồ gian thờ nhìn ra sân giữa, mái lấy sáng hai bên, đối xứng, thân thuộc nhưng trang trọng.
Mình cầu toàn hơn, nên bắt chia lưới hoàn toàn đối xứng từ phòng thờ sang hai bên. Buồng trái là ngủ ông bà, buồng phải là bếp. Hiên trước, hiên sau, sân trước, sân sau, tuyệt đối cân xứng. Người OCD thích điều này!
So với gian thờ nằm trong phòng khách ở bản vẽ cũ, rõ ràng, gia chủ thấy hài lòng hơn hẳn.
Sân giữa, gian thờ, hàng hiên… khiến mình nghĩ tới các công trình của Bawa, chủ nghĩa hiện đại nhiệt đới nhưng vẫn đậm chất bản địa.
Ảnh:
The Gallery Cafe
Bawa
Sri Lanka
3. Chung | Riêng
Mình hướng các thiết kế của mình mạch lạc về:
. Chung | Riêng
. Tĩnh | Động
Trên hình:
. Phương án cũ: khu chung và riêng đan xen vào nhau. Muốn đi vào phòng ngủ phải đi qua bếp. Hai nhà tắm chung hơi thừa, vì hằng ngày chỉ có ông bà sử dụng.
. Phương án mới: khu chung và riêng được tách biệt ra hai khối nhà: khối trước khách bếp, khối sau 3 phòng ngủ. Các phòng ngủ có sự riêng tư, tĩnh tại.
Có lớp có lang.
Nếu nhìn từ mặt Bắc, ngôi nhà có khối trước, khối sau.
Nếu nhìn từ mặt Đông, ngôi nhà có nhà chính, nhà ngang.
Sân giữa và hành lang, một khoảng sân kết nối thế hệ:
. Bà trong bếp, ông ở phòng khách, bố mẹ vẫn đang ngủ, con trẻ chạy chơi ngoài hiên.
. Trong dịp giỗ tết, ngồi dăm mâm cũng tiện
. Ngày hè, trải chiếu ăn cơm chiều chắc hẳn thích hơn ngồi trong phòng bếp ha
Ảnh minh hoạ: Sân giữa với ánh sáng và cây xanh.
Ở công trình của mình, chắc sẽ trồng ít cây hơn, để lấy chỗ ngồi rộng rãi ở sân. Một cây đào tiên quả xanh, nhìn từ phòng thờ ra, đẹp hết sức.
III. Khai triển ý tưởng
1. Một ngôi nhà vườn
Mình muốn ngôi nhà có nhiều khoảng xanh hơn, nên tổ chức các không gian trong nhà diện tích vừa phải, dành nhiều hơn cho sân vườn.
Ở Phương án cũ, tuy đảm bảo mật độ xây dựng 60%, nhưng các khoảng xanh bị chia tách, rất vụn và hẹp.
Phương án mới, khoảng xanh liền lạc hơn, rộng rãi hơn, ăn sâu vào khối nhà.
Không có lý gì, để xây dựng quá nhiều, với một ngôi nhà thế này: hằng ngày chỉ có ông bà, lễ tết thì con cháu cần nhiều không gian quây quần hơn là phòng ngủ rộng.
Khách, bếp, hành lang với hệ cửa kính lớn, sẽ giúp “ăn gian” diện tích, tính ra thì nhỏ mà cảm giác thì lớn ha!
2. Với hàng hiên
Không gian đệm, là những gì nhà truyền thống Việt đã làm rất tốt, mà dường như đang bị bỏ quên.
Không chỉ tiện lợi cho sinh hoạt, hàng hiên còn là giải pháp kiến trúc tuyệt vời cho khí hậu nhiệt đới gió mùa.
Phòng khách có hiên trước nhà, liên thông với phòng bếp;
Lại có hiên giữa nhà, liên thông với sân giữa. Hàng xóm sang chơi, có khi thích ngồi hiên hơn trong phòng ha!
Ba phòng ngủ đều có hiên hướng Nam đón gió mát, vừa mát mẻ, vừa riêng tư.
3. Và mái ngói Việt
Chẳng có mái nào, phù hợp hơn.
Cấu tạo mái ngói 4 mặt dốc về sân giữa, độc đáo nhưng thân thuộc.
Độ dốc mái lớn, mái nhà cao, giúp ngôi nhà không bị lọt thỏm trong khu đô thị.
Phần mái dốc ở mặt hướng Đông giúp sân giữa trở nên riêng tư hơn, giảm góc nhìn từ cửa sổ nhà liền kề.
Hai khối chính được đổ trần, lớp mái ngói bao bọc phía trên, mát mẻ và yên bình.
Đó đó, hình thái, nó hình thành do bản thân khu đất, do thói quen sinh hoạt của gia chủ, do khí hậu!
Hoàn toàn không phải ý tưởng bừa bãi nào đó nảy ra trong đầu kts, hay có sẵn từ định kiến của gia chủ!
IV. Tối ưu về công năng
Mình muốn nhấn mạnh thêm, tổ chức công năng một cách logic, mạch lạc, mọi thứ sẽ được tối ưu:
. Gara xe đậu được 2 xe song song, chứ không cần nối tiếp, vào ra cũng dễ hơn
. Gara có mái che luôn, mái ngói, chẳng ngại mưa nắng. Phương án cũ, phải làm thêm mái kính, khó để hoà hợp với tổng thể và dễ bụi bẩn.
. Bà đi chợ về, vào bếp rất tiện, không phải đi vòng vòng
. Siêu tiết kiệm: trục tắm giặt (khoanh đỏ) nằm cạnh nhau luôn, trên trần lắp bồn nước mái, siêu tiết kiệm đường ống :)))
Gia chủ ra đề bài có 1.7-2 tỷ. Mình chắt bóp từng cm. Nếu có lô đất rộng hơn gấp rưỡi, tổng mức gấp đôi, ắt hẳn còn đẹp hơn nhiều ha :)))