Nguyễn Xuân Khương, tự là Thượng, người gốc tổng Mai Đình, huyện Hiệp Hoà, phủ Bắc Hà (nay là xã Mai Đình, huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang).
Thuở nhỏ, thông minh đĩnh đạc, tính tình khẳng khái;
Năm 4 tuổi Khương cắp quần áo bỏ nhà ra đi, vào bà nội nương nhờ, nhất quyết không về nhà. Hương thân phụ lão ở quê cho rằng, tuổi nhỏ cương nghị, sau này ắt làm nên nghiệp lớn.
Năm 6 tuổi, Khương theo bố mẹ rời đến tổng Song Mai, phủ Lạng Thương sinh sống; tại đây tài năng phát triển nở rộ.
Năm lên 10, Khương tinh thông cầm, kỳ, thi, hoạ, tiếng tăm lừng lẫy một vùng. Mỗi năm thi cờ, thi hoạ, vật phẩm được thưởng giấy bút nhiều không kể xiết, Khương có đôi phần tự mãn.
Bấy giờ có một người họ Đặng, tuổi ngoại tứ tuần, tự cho mình là kỳ thủ số một, tìm đến Khương để thách đấu, bị thua lấm lưng trắng bụng.
Kể từ khi thắng cả trưởng bối, Khương ngày càng kiêu căng tự phụ, không coi ai ra gì, lừa thầy dối mẹ, việc học hành công danh tụt dốc không phanh.
Những chuyện về sau, không đáng nhắc đến…
