“BÍ” Ý TƯỞNG THIẾT KẾ
– – – – – – – – – – – – – – – –
Mấy bạn trẻ ở văn phòng mình loay hoay không biết phải làm sao để bắt đầu “tìm ý” và đưa “nét bút đầu tiên” khi thiết kế kiến trúc công trình. Trên kênh của mình cũng có nhiều bạn thiết kế trẻ kêu về tình trạng “bí” ý tưởng.
Nhân công trình mình đang concept, chia sẻ với các bạn cách mình thường làm để đỡ bị “bí”.
Với mình, Ý TƯỞNG để hình thành công trình KHÔNG đến theo kiểu NGẪU HỨNG. Nếu ý tưởng xuất hiện theo kiểu bất thình lình như vậy, thì phong độ của ông kiến trúc sư chắc sẽ giống biểu đồ chứng khoán. Một công trình xây dựng luôn có đề bài rất cụ thể: về yêu cầu sử dụng, mức đầu tư, bối cảnh…, nên nếu bạn khai thác đủ thông tin từ chủ đầu tư và phân tích khu đất, thì tự cái Ý TƯỞNG sẽ hình thành.
Vậy nếu bạn đang “bí”, thì thử xem lại xem, bạn đang có đủ thông tin chưa, đã phân tích thông tin chưa, có đang làm tắt BƯỚC nào không nhé!
Xem từng ảnh để tham khảo các bước mình bắt đầu như thế nào khi THIẾT KẾ Ý TƯỞNG cho một căn villa:
– – – – – – – –
Công trình: Nhà mẹ Định
Diện tích khu đất: 1200m2
Diện tích sàn xây dựng dự kiến: 600m2
Địa điểm: Hà Tĩnh
Giai đoạn: Thiết kế
Thiết kế: S.LA architecture
Năm: 2024

BƯỚC 1: THU THẬP THÔNG TIN
Có 2 thông tin chính cần khai thác để có đủ cơ sở lên ý tưởng cho một công trình nhà ở:
1a. YÊU CẦU SỬ DỤNG:
– Khách hàng của mình ở công trình này là Vợ chồng doanh nhân trẻ mong muốn xây dựng căn nhà ở quê cho mẹ, và cũng là nơi để gia đình bạn có thể về nghỉ dưỡng, mời bạn bè đối tác đến chơi nhà.. (*1 Đây chính là KEY để mình nảy ra Ý TƯỞNG tách ngôi nhà thành 2 khối, khối chính cho gia đình & khối phụ cho khách như Ảnh 6)
– Sau khi đi khảo sát hiện trạng, ý đồ TÁCH KHỐI càng rõ ràng, khi mình thấy thói quen của bác gái, sinh hoạt nhiều ở các không gian bán ngoài trời. Việc thường xuyên có hàng xóm, họ hàng sang chơi, tụ tập ca hát hay giỗ tết khiến khoảng SÂN GIỮA kết nối 2 khối nhà trở nên cực kỳ hữu ích.
1c. KHU ĐẤT & BỐI CẢNH
Mỗi một thửa đất sẽ có ưu nhược điểm, bối cảnh khác nhau phải không?
Nên việc hiểu rõ khu đất và bối cảnh sẽ giúp ý tưởng dần dần được định hình rõ hơn trong đầu bạn.
Cũng vì vậy, một trong những kỹ năng quan trọng của KTS/NTK là khả năng quan sát, tổng hợp và đánh giá dữ liệu

BƯỚC 2: PHÂN TÍCH KHU ĐẤT – SWOT – ƯU – NHƯỢC – CƠ HỘI – THÁCH THỨC
“Ưu điểm” khác “Cơ hội”, “Nhược điểm” khác “Thách thức” như thế nào?
Hiểu nôm na là “Ưu”, “Nhược” là từ bên trong bạn, còn “Cơ hội” và “Thách thức” là yếu tố ngoại cạnh.
Ví dụ như: Bạn là 1 KTS giỏi (Ưu điểm), và tình cờ bố bạn lại là chủ tịch một tập đoàn địa ốc (Cơ hội), thật tuyệt vời! :))
2a. S: ƯU ĐIỂM nội tại của khu đất:
– Thế đất rất đẹp, kiểu tựa sơn (1)
– Chiều sâu không hơn quá nhiều so với chiều rộng (2)
– Hướng mặt trước Đông Nam mát mẻ (3)
Ý (2) và (3) khiến mình nghĩ đến khối nhà chính sẽ nằm trải ra chiều rộng kiểu villa , chứ không nằm dọc kiểu nhà ống.
Khối chính cần nằm phía trước để bác gái dễ dàng kiểm soát được lối vào. (Lý do khối chính nằm trước, khối phụ nằm sau, Ảnh 6)

2b. W: NHƯỢC ĐIỂM:
– Công năng khá nhiều so với diện tích lô đất (Lòng tham vô đáy của KTS :))) diện tích đất ở trên hình chỉ 650m2, may mà còn khu đất trồng cây lâu năm 550m2 phía sau)
– Việc trục thần đạo lệch trái và việc gia chủ muốn giữ phòng thờ trên trục trở thành điểm bất lợi khi bố trí khối. Ban đầu mình muốn đặt khối chính lệch phải để phần sân bên quay về hướng mát (hướng Nam). Kế hoạch bị phá sản, nên cần tìm cách đưa gió Nam vào!
Chốt được khối chính nằm trước và lệch phải.

2c. O: CƠ HỘI:
Khi mình phàn nàn về việc đất hơi chật so với công năng, thì gia chủ tiết lộ nhà còn lô đất trồng cây lâu năm phía sau, không thể xây dựng nhà kiên cố nhưng có thể làm vườn.
Việc này mở ra một cơ hội tuyệt vời để:
– Hạn chế được nắng nóng hướng Tây
– Ngôi nhà có một khoảng sân vườn rộng đáng kể, tương xứng với khối nhà.
– Hai khối nhà có thể lùi hết cỡ, giáp phần ranh đất phía sau mà không sợ bị bí. ( Chốt được khối phụ sát phía sau, để dành đất cho khoảng lùi và sân giữa)
– Đi khảo sát hiện trạng mới thấy view đẹp nhất lại là view núi và đồng lúa sát chân núi, vậy Ý TƯỞNG phải làm sao để khai thác được cái này!

2d. THÁCH THỨC:
Khá nhiều thách thức với khí hậu ở miền trung:
– Nắng rất nắng
– Mưa cũng nhiều
– Gió Bắc lạnh chẳng kém Hà Nội
Những thách thức cũng là một phần của việc hình thành nên Ý TƯỞNG, việc mưa nắng khắc nghiệt khiến mình liên tưởng tới những ngôi nhà ĐÔNG DƯƠNG từ thời Pháp, tường dày, có mái, hiên rộng..
Mình nghĩ ngay tới một ngôi nhà cổ ở Thủ Dầu Một, mình đã rất ấn tượng vì nét đẹp hoài cổ và sự bố trí hợp lý bất chấp thời gian của nó. (Để lục lại ảnh tìm cho mọi người xem)
– Đường trước nhà rất nhiều xe tải chạy, ồn và bụi. Cần khoảng lùi và cây xanh phía trước. Sân giữa và sân sau sẽ ok hơn rất nhiều cho sinh hoạt chung vì tránh được tác động từ khói bụi

Những nét phác thảo đầu tiên. Khối chính, khối phụ, sân giữa, khoảng lùi..

BƯỚC 3: BỐ TRÍ KHỐI & GIẢI PHÁP VI KHÍ HẬU
Bước này đơn giản là kết quả của việc tổng hợp và phân tích ở 2 bước trên.
3a. BỐ TRÍ KHỐI
Rất đơn giản!
Cái gì xấu thì tìm cách khắc phục, cái gì tốt thì khai thác thôi!
– Lùi nhà lại tránh bụi và ồn.
– Tách 2 khối nhà ra, vừa tách được công năng gia đình – tiếp khách, lại lộ ra khoảng sân sinh hoạt chung. Tuyệt vời luôn vì khoảng rỗng giữa hai khối nhà sẽ hút được gió Nam mát mẻ vào.
Buổi tư vấn sơ bộ đầu tiên, gia chủ khá bất ngờ và nghi hoặc Ý TƯỞNG tách riêng khối cho khách. Nhưng bữa thứ 2 về khảo sát, ngẫm nghĩ cũng thấy hợp tình hợp lý.
May mắn cho mình khi gặp những gia chủ hiểu biết và cởi mở!
– Đẩy khối phụ lệch về bên phải, để gara xe vào trong đó cho gọn gàng, để khối chính tiếp cận dễ dàng hơn với vườn sau.

3b. GIẢI PHÁP VI KHÍ HẬU
– Các cụ đã bảo rồi “ trước cau sau chuối”, cứ thế mà làm, cấm có sai! Nhà xưa bắc bộ thì chỉ quay hướng Nam hoặc ghé Đông, nên sau nhà các cụ trồng chuối để che chắn gió mùa ĐÔNG BẮC. Nói về kiến trúc thì nhà 5 gian bắc bộ cũng đủ hay ho để học hỏi mà mấy ae thiết kế trẻ trẻ giờ chẳng bằng.
– Thêm một lớp cây hàng rào phía trước để cản bụi và ồn, rất hiệu quả.
– Vườn sau hướng Tây chắc phải cây to, nên mình khuyên gia chủ bỏ ý tưởng làm kiểu bonsai vườn Nhật. Với xu thế bây giờ thiên nhiên nó kiểu “SAFARI”, chứ mình không khoái nắn cây tỉa cây kiểu “THE ZOO”!

Đấy! Ý tưởng nó hình thành như thế, và đơn giản như thế, thuận tự nhiên và thuận con người.
Từ yêu cầu và phân tích là bố trí được khối nhà rồi, hình dung khối như thế nào, hình thái mái ra sao.
Tiếp tục, sắp xếp công năng bên trong như nào từ cái mớ công năng trên ảnh này; chắc phải để bài tới chứ toi mỏi tay quá rồi!

Phần tiếp theo: SẮP XẾP CÔNG NĂNG & SƠ ĐỒ GIAO THÔNG