Tư duy thiết kế – Tổ chức công năng theo sơ đồ bong bóng
————————————————————————
Nọ mình lướt Threads, thấy một bạn hỏi:
– Có trung tâm nào dạy về tư duy thiết kế, concept, FF&E không?
Thật khó, bởi đa phần các trung tâm chỉ đào tạo về phần mềm, diễn hoạ;
Việc rèn luyện tư duy thiết kế, buộc phải trải qua học lý thuyết từ các trường ĐH, và nhiều giờ thực hành sau khi tốt nghiệp.
Mình luôn cho rằng, việc diễn hoạ đẹp, hay vẽ tay đẹp, cũng như bạn viết chữ đẹp. Mà bạn viết chữ siêu siêu đẹp, không đồng nghĩa với việc, bạn là một nhà văn kiệt xuất.
Công cụ diễn hoạ mô phỏng ngày càng thực, thậm chí sắp tới có sự tham gia của AI, cũng không giúp được các bạn ở phần tổ chức công năng.
Với một công trình, phần thẩm mỹ chưa đạt, có thể cải tạo; Còn phần công năng mà lỗi, thật khó để sửa chữa sai lầm!
Đó là lý do, mỗi công trình mình thiết kế, đều bắt đầu từ công năng, một cách logic.
Bài viết dưới đây, chia sẻ rất cụ thể, tư duy thiết kế một ngôi nhà, từ đầu.
Các bạn sinh viên, kts trẻ đang loay hoay chưa biết bắt đầu đồ án từ đâu, có thể tham khảo.
Các gia chủ xây nhà, cũng có thể đọc và đối chiếu với nhu cầu của nhà mình, rất dễ hiểu! Hãy bắt đầu làm việc với KTS từ nhu cầu của gia đình bạn, đừng bắt đầu bằng style gì, mái Nhật hay mái Thái!
(Phân tích chi tiết trong từng ảnh)
————————————————————————
Minh hoạ:
Mặt bằng “Nhà em Cá”
Đông Anh – Hà Nội
S . LA architecture
2024
Ngôi nhà đang thi công, sẽ là nơi ở của gia đình 3 thế hệ: ông bà, vợ chồng con thứ, và cháu nội.
Gia chủ mong muốn một căn nhà tối giản, tiết kiệm chi phí cho gia đình trẻ, nhưng vẫn phù hợp với bối cảnh xung quanh, bếp làm đậu của ông bà, nhà của anh trai cả chung sân.
Một bài toán thú vị cho mình, nhiều hoạt cảnh công năng:
– Làm sao để vẫn riêng tư cho gia đình nhỏ, vẫn liên kết với đại gia đình.
– Làm sao để ông bà với những thói quen cũ, tiện làm nghề, vẫn thoải mái trong căn nhà mới.
Cùng xem cách mình tư duy ở ảnh tiếp theo.
1. ĐỊNH VỊ CÔNG TRÌNH trên lô đất:
Có 2 hướng tiếp cận vào thửa đất:
– 1: Ngõ vào riêng ở mặt cạnh.
– 2: Ngõ chính, đi chung sân với nhà anh cả.
Ngôi nhà cũ, quay mặt vào sân trong.
Mình tư vấn cho gia chủ, đổi mặt trước nhà ngược lại, đi qua ngõ (1): vừa có sự riêng tư, độc lập nhất định, mặt sau vẫn có thể làm cửa lách đi sang sân chung, vẫn có sự kết nối.
Như vậy, nhà mới nên đẩy sát nhất với vườn sau và nhà anh trai, để được khoảng sân trước đủ để xe hơi, vẫn giữ được khoảng sân chung làm đậu.
Bác gái bảo sẽ mời ae mình một bữa đậu ra trò, nếu nhà xây xong phải đẹp :)))
Ok bác, đành chờ đầu năm 2025
2. SƠ ĐỒ BONG BÓNG:
Mấy cái này thường sẽ trong đầu mình trong lúc concept, mình vẽ ra cụ thể để mọi người dễ hình dung.
– Bước 1: Liệt kê bong bóng công năng.
Như căn nhà này, tầng trệt sẽ bao gồm: Phòng thờ, phòng ngủ ông bà, khách, bếp, ăn, sảnh, thang, và một nhà tắm chung.
Nếu đủ diện tích, theo mình, phòng thờ ở tầng 1 sẽ thuận hơn rất nhiều cho ông bà tiện việc thờ cúng.
Lầu 1 bao gồm phòng ngủ master khép kín, phòng ngủ cho bé Cá, và một phòng chưa dùng tới, để dành cho em Cá sau này.
– Bước 2: Sắp xếp.
Với diện tích 1 sàn chỉ 95m2, Khách – Ăn – Bếp nên liên thông như ở các căn hộ chung cư, để không gian sử dụng chung được rộng rãi. Ngày lễ tết, kê gọn bàn ăn lại, cũng được dăm mâm sum vầy cả đại gia đình.
Mình xếp luôn Khách – Ăn – Bếp dàn hàng ra để đón gió mát Đông Nam, view full cửa kính, cũng thấy xịn xịn nha!
Phòng ngủ ông bà, đương nhiên, nằm phía dưới hình, để gần nhà anh trai và tiện cho ông bà di chuyển xuống bếp đậu.
Sảnh và thang cần ở giữa, để kết nối giao thông chung – riêng.
Nói thì dài dòng chứ phòng nào tự nhiên có chỗ của phòng đó, cứ đúng logic, chẳng phải nghĩ ngợi nhiều :)))
3. SƠ ĐỒ GIAO THÔNG:
Xô lệch, sắp đặt các bong bóng công năng sao cho, thoả mãn Sơ đồ giao thông của các hoạt cảnh sinh hoạt khác nhau, như này:
– Nguyên tắc: đi từ chung đến riêng, đừng chồng chéo vào nhau.
Hồi phổ thông, mình có một đau khổ mà năm ngoái, mình sửa nhà cho bố mẹ ở quê, mới giải quyết được. Phòng ngủ của mình, ở tầng 2 của căn nhà ống. Không hiểu sao, hồi làm nhà, bố mẹ mình để phòng mình, kẹp giữa cầu thang và phòng thờ. Mỗi lần bố mẹ đi lên phòng thờ, phải đi qua phòng mình, thành ra, phòng mình không hề có chút riêng tư nào,
“khó chịu vô cùng” :))))
Nếu vẽ sơ đồ giao thông ra, sẽ thấy lỗi sai cực dễ nhìn nhé: do không gian riêng bị kẹp giữa 2 không gian chung. Sai logic giao thông mình nói ở trên!
Hình minh hoạ: Từ sảnh, có thể kết nối lên thang, vào livingroom, restroom, phòng thờ và phòng ngủ ông bà. Hoàn toàn hợp lý!
– Tính toán sơ đồ giao thông cho các thành viên khác trong nhà.
Ví dụ:
Phòng ông bà sẽ cần gần nhất với phòng tắm ở tầng 1, di chuyển sang phòng thờ.
Phòng ông bà di chuyển qua livingroom cũng tiện nha, mà vẫn có sự cách biệt nhất định. Trẻ con chơi đùa có ồn ào xíu cũng không ảnh hưởng nè.
Đây là lý do khiến mình xếp: Khách – Ăn – Bếp (A) thành một khối dài; Thờ – Tắm – Ngủ ông bà (B) thành một khối dài. Hoàn toàn đối xứng, như 2 khối container.
Xô khối B về phía trước 1 chút, để sảnh tiếp cận được gần cửa vào phòng ông bà hơn.
Nhà có vườn, nên Cá và em Cá, cùng các anh chị họ, có thể chơi chạy vòng vòng xung quanh, rồi rửa chân tay ở sân sau trước khi vào nhà.
– Sơ đồ giao thông cho các hoạt cảnh khác nhau:
Xô khối (A) về phía sau một chút, để phần sân trước được rộng hơn, và lộ ra cửa lách ở bếp.
Cái cửa lách này, vô cùng tiện. Ông bà và họ hàng có thể tiếp cận vào bếp mà không cần qua nhà chính, dịp giỗ tết nấu nướng ăn uống vô cùng tiện lợi.
Từ sân trước vào nhà, có thể qua sảnh để thay giày dép; nhưng có đồ đi chợ về, cũng có thể đi qua sân vào thẳng bếp cất đồ luôn, vô cùng sạch sẽ.
4. HÌNH KHỐI: Nhiều bạn loay hoay, không biết vẽ hình khối ngôi nhà từ đâu. Với mình, công năng và hình thức là một thể thống nhất. Sau khi tổ chức các không gian, hình khối ngôi nhà lộ ra:
– Khối (A), như một container: 4.5m*9.5m
– Khối (B), hoàn toàn đối xứng: 4.5m*9.5m
xếp sole nhau.
– Khối sảnh và thang, ngắn hơn, kết nối khối (A) và (B)
Với những công trình kinh phí hạn chế, lại càng cần tổ chức không gian một cách chặt chẽ, đảm bảo không thừa diện tích cho những hành lang dài ngoằng, những khoảng không gian chết.
Mình đục ra một khoảng xanh ở giữa phòng thờ và phòng tắm, ghế ngồi thay giày sẽ tựa lưng vào khoảng xanh, mà mọi người cũng đỡ thắc mắc vấn đề phong thuỷ, phòng thờ giáp nhà tắm nhá
Khi thiết kế nhà có 2 tầng trở lên, cần tính toán giao thông theo trục đứng để Mặt bằng các tầng lầu cũng có giao thông logic.
Rất nhiều bạn thiết kế mắc sai lầm, binh mặt bằng tầng 1 trước, không tính toán song song phần giao thông cho các tầng trên. Kết quả, tầng 1 cầu thang đẹp, lên tầng 2 thì sảnh thang ở đẩu ở đâu ấy :)))) không kết nối được các phòng với nhau.
Như nhà ống truyền thống, cầu thang thường ở giữa, là có lý nhá mấy ông!
5. THÔNG GIÓ:
Các phòng ngủ đều có cửa sổ cho gió vào và gió ra, bao mát!
Khu đất nhiều thuận lợi, mật độ xây dựng không cao, dễ giải hơn nhà ống nhiều.
Tầng 1 mình đã quay khối Khách – Ăn – Bếp ra đón gió Đông Nam rồi!
Các cụ bảo: “Vợ hiền hoà, nhà hướng Nam”
6. ÁNH SÁNG:
Mình mở nhiều diện kính hướng Đông Nam để lấy ánh sáng tốt, ngược lại với hướng Tây.
Living room có tầm nhìn mở rộng ra sân trước nhà và vườn bên hông, riêng tư ha!
Hướng Tây được nhà anh trai che chắn một phần, giảm nắng nóng đi nhiều.
7. VIEW NHÌN
Với villa nghỉ dưỡng, mình thường làm các diện kính mở ra tầm nhìn rộng lớn.
Với căn villa mini này, cần tính toán kỹ hơn, vì căn nhà tuy có vườn, nhưng vẫn nằm lọt trong ngõ, nhiều nhà ống đối diện.
– Tầng 1: mình vẫn mở một diện thoáng lớn, nhìn ra vườn hông. Bên kia tường rào, vẫn còn một con ngõ nhỏ và khu đất trống.
– Tầng 2: mình che chắn nhiều hơn, đảm bảo bên trong vẫn thoáng, mà không bị mất sự riêng tư, hướng từ các nhà đối diện nhìn sang.