Khi bắt đầu thiết kế một căn nhà, hướng nghiên cứu của mình sẽ xoay quanh 3 nhiệm vụ chính:
1. VI KHÍ HẬU:
Làm sao để nhà ở được mát mẻ, thoáng sáng, giảm thiểu các tác động tiêu cực của thời tiết và các yếu tố ngoại cảnh khác như khói bụi, tiếng ồn…
Ngôi nhà là nơi “nương náu” của gia đình.
2. CÔNG NĂNG:
Các không gian được sắp xếp phù hợp, giao thông đi lại logic, sẽ khiến gia chủ ở “sướng” 
3. THẨM MỸ:
Mình sẽ tính đến cuối cùng, khi “ở sướng” rồi, thì mới bàn tới “ở đẹp”, “ở có gu”…
– – – – – – – – – – – – – – – –
Nhiều gia chủ mắc SAI LẦM lớn, khi bắt đầu việc thiết kế nhà mình bằng thẩm mỹ, muốn căn nhà style này đang trend, hay phải có “góc chữa lành” như kia, hình tham khảo trên mạng…
Mình luôn nói với các bạn thiết kế bên mình, đừng quan tâm công trình này style gì. Phong cách đơn giản là biểu hiện kiểu hình của: khí hậu vùng miền, thói quen sinh hoạt, vật liệu địa phương, tỷ lệ, hình khối, màu sắc…
Ví dụ:
– Nhà ở miền biển thì thường thấp
– Miền núi hợp với nhà sàn
– Mang một ngôi nhà kính phong cách mở về miền trung thì thật là thảm hoạ
Việc thiếu quan tâm tới cải thiện vi khí hậu hay logic về công năng khiến căn nhà “đèm đẹp” nhưng sử dụng bất tiện; tiêu tốn nhiều năng lượng cho hệ thống điều hoà; nhiều góc trang trí tiểu cảnh thậm chí còn gây phiền toái trong việc dọn dẹp…
Chẳng cần phải bắt chước ở đâu cả, chính đặc điểm về khí hậu, vật liệu địa phương, yêu cầu công năng và cá tính của gia chủ sẽ tạo nên PHONG CÁCH, vừa phù hợp mà vừa độc bản!
Quay trở lại với việc Phân tích khu đất và đưa ra Giải pháp Vi khí hậu, mình sẽ lấy ví dụ một căn villa bên mình đã làm để các bạn dễ hình dung hơn (Chú thích cụ thể trong từng ảnh).
– – – – – – – – – – – – – – – –
Một việc thú vị, trong quá trình thi công công trình này, đa phần mọi người cho rằng: “căn nhà sẽ rất nóng bức vì nằm độc lập, 4 phía không có nhà liền kề che chắn”. Gia chủ khá “mạo hiểm” khi tin vào các giải pháp vi khí hậu mà bên mình đưa ra, quyết định làm đúng thiết kế, không lắp đặt hệ thống điều hoà ở tầng 1. Sau khi sử dụng, gia chủ rất tự hào vì quyết định “đúng đắn” của mình, và thường FLEX về hệ thống ĐIỀU HOÀ KHÍ GIỜI ở nhà mới!
– – – – – – – – – – – – – – – –
Nhà bánh chưng
S.LA architecture
Bắc Giang
2023
– Tại sao lại đặt khối nhà lệch về một bên?
– Với một lô đất rộng, nên đặt vị trí công trình ở đâu?
– Thiết kế nhà theo “phong thuỷ kiến trúc”?
…
1000 câu hỏi vì sao về thiết kế nhà ở :)), các bạn có thể xem tiếp ở ảnh dưới…
Thửa đất rộng khoảng 1000m2, được ghép lại bởi 2 lô biệt thự trong một khu đô thị tại TP Bắc Giang. Mình hình dung một căn villa 2 tầng, vừa đủ diện tích sàn sử dụng và dành được nhiều không gian cho sân vườn, mật độ xây dựng thấp. Cây xanh luôn là giải pháp tuyệt vời để cải thiện vi khí hậu. Trong thời kỳ kinh tế tăng trưởng nóng, đô thị hoá, công nghiệp, khói bụi, thì việc có cây cối, mảnh vườn nhỏ trong nhà ở đô thị lại là điều “xa xỉ”. Định nghĩa của “nhà xịn” dần thay đổi: không cần cao to, không cần phào chỉ hoa văn, không cần vật liệu mạ vàng, cửa cổng đúc đồng…
Khu đất được gộp bởi 2 lô biệt thự, có quy định rõ ràng về khoảng lùi, vì vậy, không thể xây khối nhà ở giữa. Chỉ được chọn: hoặc xây ở lô bên trái, lô bên phải làm vườn, hoặc ngược lại. Mình đã chọn lô bên trái, lý do ở ảnh dưới.
Đặt nhà ở chỗ xấu, và nhìn về hướng tốt, đó là “phong thuỷ” của các cụ mấy trăm năm nay. Các bạn để ý sẽ thấy nhà ở vùng quê bắc bộ luôn luôn quay về hướng Nam. Khối nhà được đẩy về phía sau khu đất, khối nhà phụ ôm vào khoảnh sân phía trước mặt trước, hứng trọn gió mát Đông Nam. Phía sau nhà, hạn chế mở cửa, thường sẽ có một dải đất hẹp trồng chuối, cản gió lạnh Đông Bắc. Các cụ có câu: “Trước cau sau chuối”; đôi khi, học được cả kiến thức về kiến trúc trong văn học dân gian nhỉ?
Mình chẳng nghĩ ra cái gì mới mẻ cả, chỉ làm theo “data analyst” đã đúc rút nhiều đời của các cụ, đặt khối nhà về chỗ bất lợi, để hưởng cái thuận lợi! Nghe tưởng vô lý nhưng lại cực kì thuyết phục :))))
Chắc sẽ có bạn thắc mắc: vậy khối nhà sẽ chịu nhiệt lượng lớn từ mặt trời phía Tây? Mình sẽ giải thích ở bài viết sau: sắp xếp không gian bên trong khối nhà.
Sơn Tùng MTP đã nói: “Muốn ngồi ở vị trí không ai ngồi được, thì phải chịu được cảm giác không ai chịu được”
:)))
Điều hoà khí giời:
– Được tạo ra bởi chênh lệch nhiệt độ ở giếng trời trong nhà và khu vườn bên ngoài. Gió nóng bốc lên sẽ hút gió mát từ hướng Đông và hướng Nam vào nhà; thi thoảng ngược lại, gió trên tầng 2 lùa xuống theo giếng trời, tuỳ theo mùa và cách mở cửa.
– Điều hoà loại xịn không thể thiếu chức năng tạo ẩm; ở đây mình dùng 2 hồ nước: hồ koi hướng Nam và hồ bơi kiểu tự nhiên hướng Đông. Hơi nước bốc lên trên và gió trời sẽ lan toả vào các không gian bên trong.
– Tấm lọc bụi: Khu vườn cây xanh lớn sẽ tạo một lớp lọc bụi và lọc ồn cho hệ thống điều hoà khí giời của mình, câu trả lời cho các bạn không ưa gió trời vì sợ bụi.
Nhiệt độ tầng 1 ngôi nhà được cải thiện đáng kể. Trong quá trình xây dựng, người thân, bác hàng xóm, cai thợ, thợ điện nước… đều không tin vào hệ thống điều hoà khó giời của mình, nhiều lần góp ý gia chủ nên lắp điều hoà ở tầng 1. Kết quả tạo ra khi xây dựng xong khiến nhiều người bất ngờ và thích thú
Giếng trời + sân trong: một thành phần quan trọng của giải pháp. Gió sẽ chỉ hoạt động khi có cửa vào và cửa ra. Ngoài việc thông gió, giếng trời cung cấp ánh sáng và sự liên kết cho các không gian bên trong.
Để khối tầng 1 mát mẻ hơn, mình đẩy khối tầng 2 đua ra khoảng đua khá lớn, 2.5m phía trước và 2m phía sau. Chẳng có gì mới mẻ, các cụ vẫn làm suốt rồi, nhà có mái hiên vì thế.
Thay vì làm mái chống nắng, các gia chủ yêu cây cực kì phù hợp với một khu vườn sân thượng. Một dàn mái xanh phía trước và phía trên được tạo ra, vừa bảo vệ ngôi nhà lại vừa có vườn rau cho bà nội và đám trẻ.
Cũng chẳng có gì mới, các cụ vẫn làm mãi rồi, chính là mành tre/ hay tấp liếp đặt ở hiện nhà, chỉ cách điệu hơn, ngôn ngữ kiến trúc hiện đại hơn, vật liệu khác!